Według projektu pełne składki ZUS w 2027 r. wyniosą 2052,15 zł miesięcznie, o 125,39 zł więcej niż w 2026 r., a z minimalną składką zdrowotną 445,50 zł – 2497,65 zł. Preferencyjny ZUS wzrośnie o 13,67 zł, do 469,85 zł, a ponieważ wynika z płacy minimalnej 4950 zł, jest praktycznie przesądzony. Duży ZUS zależy od prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia 10 033 zł z projektu budżetu, więc może się zmienić, jeśli Sejm przyjmie inną prognozę. Składka zdrowotna na ryczałcie będzie znana po styczniowym komunikacie GUS.
Od 0 zł do 2052,15 zł – składki społeczne w każdym wariancie
Nowy przedsiębiorca przez 6 miesięcy kalendarzowych korzysta z ulgi na start, więc odprowadza tylko składkę zdrowotną. Przez kolejne 24 miesiące opłaca preferencyjny ZUS od podstawy 1485 zł, czyli 30% płacy minimalnej, bez Funduszu Pracy. Później pełne składki ZUS w 2027 r. nalicza od 6019,80 zł, czyli 60% przeciętnego wynagrodzenia prognozowanego w projekcie budżetu, łącznie z FP i FS.
| Wariant (kwoty w zł) | Podstawa | Emerytalna 19,52% | Rentowa 8% | Chorobowa 2,45% | Wypadkowa 1,67% | FP i FS 2,45% | Razem 2027 | Bez chorobowego | Razem 2026 | Z min. zdrowotną |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Ulga na start | brak | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 445,50 |
| Preferencyjny ZUS | 1485,00 | 289,87 | 118,80 | 36,38 | 24,80 | nie płaci | 469,85 | 433,47 | 456,18 | 915,35 |
| Mały ZUS Plus | 1485,00-6019,80 | od podstawy | od podstawy | od podstawy | od podstawy | od podstawy 4950 zł | 469,85-2052,15 | 433,47-1904,66 | 456,18-1926,76 | 915,35-2497,65 |
| Duży ZUS | 6019,80 | 1175,06 | 481,58 | 147,49 | 100,53 | 147,49 | 2052,15 | 1904,66 | 1926,76 | 2497,65 |
Ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne. Bez niego przedsiębiorca płaci 1904,66 zł przy pełnym i 433,47 zł przy preferencyjnym ZUS, tyle że nie ma wtedy prawa do zasiłku chorobowego ani macierzyńskiego z działalności. Stopa wypadkowa 1,67% dotyczy płatników zgłaszających do 9 ubezpieczonych.
Mały ZUS Plus – podstawa 1485-6019,80 zł przy przychodzie do 120 tys. zł
Z Małego ZUS Plus w 2027 r. skorzysta przedsiębiorca, którego przychód w 2026 r. nie przekroczył 120 000 zł, a firma działała w nim co najmniej 60 dni. Nie może też świadczyć usług byłemu pracodawcy. Podstawą jest połowa przeciętnego miesięcznego dochodu z 2026 r. Przy dochodzie 48 000 zł za cały rok wynosi ona 1972,61 zł, a składki społeczne 624,13 zł.
Od 2026 r. ulga przysługuje przez 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy działalności, a ZUS liczy ten limit od nowa od stycznia 2026 r. Zgłoszenie przedsiębiorca składa do 31 stycznia 2027 r. na ZUS ZUA lub ZUS ZZA z kodem 05 90 albo 05 92, a jego brak ZUS uznaje za rezygnację. Składki na FP i FS przedsiębiorca opłaca dopiero od podstawy 4950 zł.
445,50 zł od lutego 2027 r. – minimalna zdrowotna na skali i liniowym
Na skali składka zdrowotna to 9% dochodu, a na podatku liniowym 4,9%. W obu formach obowiązuje minimum 9% płacy minimalnej, więc minimalna składka zdrowotna wyniesie 445,50 zł za miesiące od lutego 2027 r. do stycznia 2028 r. Za styczeń 2027 r. przedsiębiorca płaci jeszcze 432,54 zł. Dochodem jest przychód minus koszty i składki społeczne.
Prezydent zawetował w maju 2025 r. ustawę obniżającą składkę, więc zasady pozostały bez zmian. Od lutego 2026 r. podstawą minimum jest znowu 100% płacy minimalnej, a nie 75%, jak w 2025 r. Podatnik liniowy odlicza składkę od dochodu, w 2026 r. do 14 100 zł, ryczałtowiec obniża przychód o połowę zapłaconych składek, a podatnik na skali nie odlicza jej wcale.
Progi 60 i 300 tys. zł – zdrowotna na ryczałcie w 2027 r.
Składka zdrowotna na ryczałcie w 2027 r. zależy od przychodu liczonego narastająco od początku roku. Do 60 000 zł podstawą jest 60% przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw z IV kwartału poprzedniego roku, do 300 000 zł – 100%, a powyżej – 180%. W 2026 r. ryczałtowcy płacą składkę od kwoty 9228,64 zł z IV kwartału 2025 r.
| Forma opodatkowania | Składka zdrowotna | 2026 | 2027 |
|---|---|---|---|
| Skala podatkowa | 9% dochodu | min. 432,54 zł | min. 445,50 zł od lutego (za styczeń 432,54 zł) |
| Podatek liniowy | 4,9% dochodu | min. 432,54 zł | min. 445,50 zł od lutego (za styczeń 432,54 zł) |
| Karta podatkowa | 9% płacy minimalnej | 432,54 zł | 445,50 zł |
| Ryczałt, przychód do 60 000 zł | 9% z 60% przeciętnego wynagrodzenia | 498,35 zł | ok. 523-533 zł (szacunek, kwota GUS w styczniu 2027 r.) |
| Ryczałt, przychód 60 000-300 000 zł | 9% ze 100% przeciętnego wynagrodzenia | 830,58 zł | ok. 872-889 zł (szacunek, kwota GUS w styczniu 2027 r.) |
| Ryczałt, przychód powyżej 300 000 zł | 9% ze 180% przeciętnego wynagrodzenia | 1495,04 zł | ok. 1570-1600 zł (szacunek, kwota GUS w styczniu 2027 r.) |
Kwoty dla ryczałtowców na 2027 r. to w tabeli szacunek przy wzroście przeciętnego wynagrodzenia o 5-7%. Składki preferencyjne i minimalna zdrowotna wynikają z ogłoszonej płacy minimalnej, natomiast kwota 2497,65 zł przy pełnym ZUS może się jeszcze zmienić przy uchwalaniu budżetu. Przedsiębiorca na pełnym ZUS planuje więc 2027 r. z niewielkim marginesem, a ryczałtowiec pozna składkę przy pierwszej płatności w nowym roku.
