Od 1 stycznia 2027 r. obok IKE i IKZE działa OKI bez limitu wpłat, ze zwolnieniem do średnio 100 tys. zł aktywów, w tym 25 tys. zł w lokatach i obligacjach skarbowych. Posiadacz IKE wypłaca pieniądze po 60. roku życia bez podatku Belki, a posiadacz IKZE obniża PIT w roku wpłaty, ale od wypłaty po 65. roku życia płaci 10%. Na OKI nie ma Belki ani warunku wieku, tylko coroczny podatek od nadwyżki, w 2027 r. 0,85%. Przepisy nie wykluczają posiadania wszystkich trzech kont, więc wybór „OKI czy IKE” nie musi oznaczać rezygnacji z żadnego.
Roczny limit wpłat na IKE i IKZE, limit średniej wartości na OKI
W zestawieniu OKI, IKE i IKZE limity oznaczają co innego. IKE i IKZE mają roczny limit wpłat, w 2026 r. 28 260 zł i 11 304 zł, a przedsiębiorca może wpłacić na IKZE 16 956 zł. Na 2027 r. minister ogłosi limity w obwieszczeniu, a z prognozy płac wynika odpowiednio ok. 30 099 zł, 12 039,60 zł i 18 059,40 zł. Niewykorzystany limit przepada, za to wartość konta może rosnąć bez ograniczeń.
| Cecha | OKI | IKE | IKZE |
|---|---|---|---|
| Limit | brak limitu wpłat; zwolnienie do średnio 100 000 zł wartości, w tym 25 000 zł lokat, rachunków i obligacji oszczędnościowych | limit wpłat 28 260 zł (2026), ok. 30 099 zł (2027, do potwierdzenia) | limit wpłat 11 304 zł, przedsiębiorcy 16 956 zł (2026); ok. 12 039,60 zł i 18 059,40 zł (2027, do potwierdzenia) |
| Ulga w PIT za wpłaty | brak | brak | odliczenie wpłat od podstawy opodatkowania |
| Podatek w trakcie oszczędzania | bez Belki; podatek od wartości aktywów ponad limity (0,85% w 2027 r.), także przy stracie | brak | brak |
| Podatek przy wypłacie | brak | brak po spełnieniu warunków | 10% zryczałtowanego podatku od całej wypłaty |
| Wiek i warunki wypłaty | brak warunków, konto od 18 lat | 60 lat (55 przy prawie do wcześniejszej emerytury) i wpłaty w 5 latach kalendarzowych albo ponad połowa wpłat co najmniej 5 lat przed wnioskiem | 65 lat i wpłaty w co najmniej 5 latach kalendarzowych |
| Wcześniejsza wypłata | w każdej chwili, bez skutków podatkowych | zwrot całości lub części, 19% od zysku | tylko zwrot całości, cała kwota doliczana do dochodu (skala 12% lub 32%) |
| Liczba kont | dowolna, limity liczone łącznie | jedno | jedno |
| Co wolno trzymać | rachunki i lokaty, obligacje oszczędnościowe, akcje, obligacje, fundusze, ETF, UFK, DFE; zwolnienie tylko dla aktywów złotowych i funduszy kwalifikowanych, aktywa w walutach UE, EOG i OECD bez zwolnienia | zależnie od formy (fundusze, rachunek maklerski, lokata, IKE-Obligacje, ubezpieczenie) i oferty instytucji | zależnie od formy (fundusze, rachunek maklerski, lokata, IKZE-Obligacje, ubezpieczenie) i oferty instytucji |
Na OKI wpłaty nie mają limitu, a 100 tys. zł, w tym 25 tys. zł dla lokat i obligacji skarbowych, to limit średniej wartości aktywów w roku. Akcje zagraniczne i ETF na indeksy zagraniczne nie korzystają ze zwolnienia. Na IKE liczy się więc to, ile oszczędzający wpłaci w roku, a na OKI to, ile średnio trzyma.
Ulga w PIT tylko na IKZE – podatek przy wpłacie, w trakcie i przy wypłacie
Wpłaty na IKZE oszczędzający odlicza od podstawy opodatkowania. Przy pełnym limicie za 2026 r. zwrot wynosi 1356,48 zł w progu 12% i 3617,28 zł w progu 32%. Przy wypłacie po 65. roku życia instytucja pobiera jednak 10% zryczałtowanego podatku od całej kwoty, łącznie z wpłatami odliczonymi wcześniej od dochodu.
Posiadacz IKE nie ma ulgi przy wpłacie, ale po spełnieniu warunków wypłaca pieniądze bez podatku. Właściciel OKI też nie odlicza wpłat, za to nie płaci Belki ani w trakcie, ani przy wypłacie. W zamian co roku rozlicza podatek od wartości ponad limity, również w roku straty, i to zastrzeżenie często pojawia się w opiniach o koncie OKI.
Pieniądze z OKI dostępne od razu, z IKE po 60. i z IKZE po 65. roku życia
Właściciel IKE wypłaca pieniądze bez podatku po 60. roku życia (55. przy prawie do wcześniejszej emerytury), jeśli wpłacał w co najmniej 5 latach kalendarzowych albo ponad połowę wpłat wniósł co najmniej 5 lat przed wnioskiem. Na IKZE warunkiem jest 65 lat i wpłaty w co najmniej 5 latach kalendarzowych. Przy OKI żaden z tych warunków nie obowiązuje.
Przed spełnieniem warunków posiadacz IKE może wycofać całość lub część środków, płacąc 19% od zysku. Z IKZE oszczędzający wycofuje tylko całość, a kwota trafia do dochodu opodatkowanego według skali 12% lub 32%. Jedna osoba ma najwyżej jedno IKE i jedno IKZE, a OKI dowolnie wiele, z limitami liczonymi łącznie.
Emerytura, cel za kilka lat, portfel ponad 100 tys. zł – trzy scenariusze
Pracownik w progu 32%, który odkłada na emeryturę, najwięcej zyskuje na uldze IKZE (3617,28 zł za 2026 r.). Oszczędzający bez pewnego horyzontu, np. zbierający na wkład własny za 5 lat, przy wcześniejszym zwrocie z IKE lub IKZE traci przywileje, a na OKI nie musi spełniać warunków. Na pytanie, co lepsze – OKI czy IKE, odpowiedź zależy więc od horyzontu i kwoty.
Przy portfelu ponad 100 tys. zł albo z ETF na indeksy zagraniczne właściciel OKI płaci co roku podatek od wartości bez względu na wynik: 50 000 zł w niekwalifikowanym ETF to 425 zł za 2027 r. Na IKE zwolnienie obejmuje cały zysk, ale tylko w limicie wpłat i pod warunkiem wieku. Oszczędzający wybiera więc konto według horyzontu, kwoty i progu podatkowego, a jeśli ma na to środki, łączy OKI z IKE i IKZE.
