Od 1 stycznia 2027 r. pieniądze na koncie i lokacie nie będą objęte nowym podatkiem, a od odsetek poza OKI bank nadal potrąci tylko 19-proc. podatek Belki. „Podatkiem od oszczędności 2027” media nazywają podatek od wartości aktywów, który dotyczy wyłącznie dobrowolnego konta OKI. Jego właściciel płaci w 2027 r. 0,85% od średniej wartości ponad 25 tys. zł w lokatach i obligacjach skarbowych albo 100 tys. zł łącznie oraz od aktywów bez zwolnienia. Przy 50 tys. zł na koncie oprocentowanym na 4% podatek za 2027 r. wyniesie od 190 do 380 zł.
Podatek Belki 19% bez zmian – brak nowej daniny od konta i lokaty
Sejm, uchwalając ustawę o OKI, nie zmienił stawki ani zasad podatku Belki. W 2027 r. podatek Belki nadal wynosi 19%, a bank potrąca go od odsetek z lokaty i konta oszczędnościowego jak w 2026 r. Od obligacji kupionych poza OKI pobiera go przy wypłacie odsetek lub wykupie. Posiadacz pieniędzy na rachunku nie składa nowego zeznania i nie płaci niczego od samego salda.
Skąd więc nagłówki o nowym podatku od oszczędności w 2027 r. i o co w nich chodzi? Ustawodawca umieścił w rozdziale 3 ustawy o OKI nową daninę pod nazwą podatek od wartości aktywów. Jej podatnikami są wyłącznie „inwestujący”, czyli osoby, dla których instytucja prowadzi OKI. Nikt nie ma obowiązku zakładać takiego konta, więc oszczędzający bez OKI nowego podatku nie płaci.
Tylko właściciel OKI i tylko od nadwyżki ponad 25 lub 100 tys. zł
Podstawę stanowi średnia z dziennych wycen wszystkich aktywów na OKI. Złotowe rachunki i lokaty, skarbowe obligacje oszczędnościowe i bony skarbowe są zwolnione do średnio 25 tys. zł, a razem z akcjami spółek z kapitałem w złotych, złotowymi obligacjami i kwalifikowanymi funduszami – do 100 tys. zł. Akcje notowane w walutach UE, EOG czy OECD inwestujący może trzymać na OKI, ale zwolnienie ich nie obejmuje.
Za 2027 r. stawka wyniesie 0,85%, a w kolejnych latach minister finansów ogłosi ją jako 19% referencyjnej stopy NBP z końca października, nie mniej niż 0,1%. Inaczej niż przy Belce właściciel OKI płaci ten podatek także w roku straty i nie odliczy jej od zysków na innych rachunkach. Bank go nie potrąca: właściciel konta składa w e-Urzędzie Skarbowym zeznanie wypełnione wstępnie przez KAS i wpłaca podatek do 31 maja, pierwszy raz w 2028 r.
Na OKI podatek od aktywów zamiast Belki – wybór należy do oszczędzającego
Na OKI właściciel rozlicza podatek od wartości zamiast Belki, a od pieniędzy poza tym kontem płaci wyłącznie Belkę. Ustawodawca wyłączył dochody z aktywów na OKI z ustawy o PIT, więc od odsetek i zysków na tym koncie nikt nie potrąca 19%. Oszczędzający sam decyduje, jaką część pieniędzy trzyma na OKI, a jaką poza nim.
W granicach zwolnienia właściciel OKI nie ponosi żadnego podatku. Od nadwyżki płaci 0,85% jej wartości, czyli tyle, ile wyniósłby podatek Belki od odsetek przy oprocentowaniu ok. 4,47% rocznie. Jeśli lokata przynosi mniej, nadwyżka na OKI jest opodatkowana wyżej niż poza nim, a jeśli więcej – niżej. Banki dostosowują oprocentowanie do stóp NBP, więc wynik porównania może się zmieniać co roku.
Od 190 do 380 zł podatku przy 50 tys. zł na koncie – trzy warianty
Tabela zakłada 50 tys. zł na koncie oszczędnościowym lub lokacie w złotych przez cały 2027 r. i przyjęte wyłącznie dla ilustracji oprocentowanie 4%. W takim przykładzie podatek od oszczędności na koncie w 2027 r. zależy od tego, gdzie oszczędzający trzyma pieniądze, a najniższy jest przy podziale kwoty po połowie. Przy oprocentowaniu powyżej ok. 4,47% mniej zapłaci ten, kto przeniesie na OKI całą kwotę.
| Wariant | Odsetki brutto | Podatek Belki | Podatek od wartości aktywów | Odsetki netto |
|---|---|---|---|---|
| Całe 50 000 zł poza OKI | 2000 zł | 380 zł | 0 zł | 1620 zł |
| Całe 50 000 zł na OKI (część oszczędnościowa) | 2000 zł | 0 zł | 212,50 zł (0,85% od 25 000 zł nadwyżki) | 1787,50 zł |
| 25 000 zł na OKI i 25 000 zł poza OKI | 2000 zł | 190 zł (od 1000 zł odsetek poza OKI) | 0 zł | 1810 zł |
Przy 20 000 zł na lokacie oprocentowanej na 4% odsetki wynoszą 800 zł, a bank potrąci od nich poza OKI 152 zł, tak jak w 2026 r. Na OKI ta kwota mieści się w zwolnieniu, więc podatku nie ma. Od 2027 r. posiadacz pieniędzy na koncie nie zostanie zatem objęty nowym podatkiem: poza OKI obowiązuje wyłącznie dotychczasowa Belka, a podatek od wartości aktywów rozlicza tylko osoba, która sama założy OKI i przekroczy limity albo będzie trzymać na nim aktywa bez zwolnienia.
